Dijitalleşen dünyada, günlük işlemlerimizin büyük bir kısmını çevrimiçi platformlara taşımış durumdayız. Ancak bu kolaylık, ne yazık ki kötü niyetli kişilerin de yeni yöntemler geliştirmesine zemin hazırlıyor. Günümüzde en sık karşılaşılan bilişim suçları arasında yer alan internet dolandırıcılığı, mağdurlar üzerinde hem maddi hem de manevi ağır hasarlar bırakabilmektedir.
Peki, böyle bir durumla karşılaştığınızda yasal haklarınız nelerdir ve süreç nasıl işler?
İnternet Dolandırıcılığı (Nitelikli Dolandırıcılık) Nedir?
Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında, dolandırıcılık suçunun “bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması” suretiyle işlenmesi, suçun nitelikli hali (TCK m. 158/1-f) olarak kabul edilir. Sahte e-ticaret siteleri üzerinden yapılan satışlar, sosyal medya üzerinden düzenlenen sahte çekilişler, oltalama (phishing) bağlantıları veya “kripto para yatırımıyla yüksek kazanç” vaatleri bu kapsama giren yaygın örneklerdir.
Ceza Miktarı Nedir?
İnternet üzerinden işlenen dolandırıcılık suçu, kanun koyucu tarafından nitelikli hal sayıldığından cezası oldukça ağırdır. Bu suçu işleyen failler hakkında 4 yıldan 10 yıla kadar hapis ve suçtan elde edilen haksız menfaatin iki katından az olmamak üzere adli para cezasına hükmolunur. Suçun işleniş biçimi ve mağdur sayısına göre bu cezalar artırım nedeni olabilmektedir.
Mağdurlar Ne Yapmalı? Deliller Nasıl Toplanmalı?
Bir internet dolandırıcılığının mağduru olduğunuzu fark ettiğiniz an, paniğe kapılmadan hızlı ve stratejik hareket etmeniz hayati önem taşır. Suçun aydınlatılması ve failin tespiti için delillerin dijital ortamdan silinmeden eksiksiz toplanması gerekir. İşte yapmanız gerekenler:
Ekran Görüntülerini Alın: Karşı taraf mesajları silmeden önce tüm WhatsApp, Instagram, Telegram veya e-posta yazışmalarının ekran görüntülerini alın. Bu görüntülerin tarih ve saati içermesine, sahte web sitelerinin URL (adres) çubuğunu da gösterecek şekilde kaydedilmesine özen gösterin.
Dekontları Saklayın: Dolandırıcılara gönderdiğiniz paraya ait banka dekontlarını, kredi kartı ekstrelerini veya kripto cüzdan transfer kayıtlarını (TxID) mutlaka arşivleyin.
İletişim ve Profil Bilgilerini Kaydedin: Dolandırıcının kullandığı telefon numarası, IBAN numarası, e-posta adresi ve sosyal medya profil linklerini (kullanıcı adları değişebileceği için doğrudan profilin bağlantı adresini) not edin.
Banka ile İletişime Geçin: Para transferini yeni yaptıysanız, vakit kaybetmeden bankanızın müşteri hizmetlerini arayarak şüpheli işlem bildiriminde bulunun ve işlemin iptali/bloke edilmesi için talepte bulunun.
İnternet Dolandırıcılığı Nereye Şikayet Edilir?
En çok merak edilen konulardan biri olan “internet dolandırıcılığı nereye şikayet edilir” sorusunun yanıtı oldukça nettir. Topladığınız tüm deliller (ekran görüntüleri, dekontlar ve profil bağlantıları) ile birlikte en yakın Cumhuriyet Başsavcılığına veya emniyet birimlerinin Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğüne başvurarak şikayetçi olabilirsiniz.
Şikayet süreci, olayı tüm şeffaflığıyla anlatan, failin bilinen tüm bilgilerini ve toplanan maddi delilleri içeren kapsamlı bir savcılık şikayet dilekçesi ile başlatılır. Bilişim sistemleri üzerinden işlenen suçlarda failler kimliklerini gizlemeye veya sahte hesaplar kullanmaya çalışsa da; IP adresleri, banka hesap hareketleri ve sinyal kayıtları (HTS) üzerinden savcılık makamınca titiz bir soruşturma yürütülerek gerçek faillere ulaşılmaktadır.
Hukuki Destek Neden Önemlidir?
İnternet dolandırıcılığı dosyaları; elektronik delillerin toplanması, bilişim hukuku terminolojisine hakimiyet ve savcılık sürecinin aktif takibini gerektiren teknik detaylarla doludur. Özellikle şüpheli banka hesaplarına bloke konulması, bilişim sistemleri üzerindeki izlerin kaybolmadan toplanması ve zararın tazmini gibi konularda hızlı hukuki aksiyon alınması esastır. Bu karmaşık ve yıpratıcı süreçte hak kaybı yaşamamak adına, sürecin en başından itibaren alanında uzman bir avukat ile ilerlemek en güvenilir adımdır.
> Uyarı: Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve her hukuki ihtilaf kendi içinde özel durumlar barındırır. Hak kaybına uğramamak adına somut olayınıza ilişkin detaylı değerlendirme ve hukuki danışmanlık için bir avukatla görüşmeniz tavsiye edilir.