Günlük hayatta trafiğe çıktığımızda, ne yazık ki sadece diğer sürücülerin hatalarıyla değil, bozuk yollar, kapatılmamış çukurlar veya hatalı yol çalışmalarıyla da karşılaşabiliyoruz. Özellikle belediye sınırları içerisinde meydana gelen açık rögar kapakları, uyarı levhası konulmamış yol kazıları veya derin çukurlar nedeniyle araçlarda ciddi maddi hasarlar meydana gelebilmektedir.
Peki, böyle bir durumla karşılaştığınızda onarım masraflarını kendi cebinizden mi karşılamak zorundasınız? Hukuk sistemimiz, idarenin (bu durumda belediyelerin) sorumluluklarını açıkça belirlemiştir. Bu yazımızda, yoldaki kusurlar nedeniyle aracınızda meydana gelen zararların tazmini için izlemeniz gereken hukuki yolları Avukat Şule Çelik Hukuk Bürosu olarak detaylandırıyoruz.
Yoldaki Kusurlardan (Çukur, Rögar Kapağı, Mıcır) Kim Sorumludur?
İdare Hukuku kapsamında devletin ve belediyelerin, kamu hizmetlerini yürütürken bu hizmetlerin güvenli ve eksiksiz bir şekilde sunulmasını sağlama yükümlülüğü vardır. Yolların yapımı, bakımı, onarımı ve güvenliğinin sağlanması da bu kamu hizmetleri arasındadır.
Eğer belediye sınırları içerisindeki bir yolda;
Gerekli uyarı levhalarının konulmadığı bir yol çalışması,
Kapatılmamış veya etrafı çevrilmemiş açık rögar kapakları,
Zamanında onarılmamış derin çukurlar,
Yolda bırakılmış kum, moloz veya mıcır yığınları
nedeniyle aracınız hasar gördüyse, burada idarenin “Hizmet Kusuru” söz konusudur. İdare, kendi sorumluluk alanındaki yolları güvenli tutmak zorunda olduğundan, meydana gelen bu zararı karşılamakla (tazmin etmekle) yükümlüdür.
Kaza Anında ve Sonrasında Yapılması Gerekenler (Delil Toplama)
Böyle bir kaza başınıza geldiğinde, hak kaybı yaşamamak ve tazminat sürecini başarıyla yürütebilmek için olay anında doğru adımları atmanız hayati önem taşır.
Aracın Yerini Değiştirmeyin ve Güvenliği Sağlayın: Mümkünse aracınızı hareket ettirmeden dörtlü flaşörlerinizi yakın ve gerekli güvenlik önlemlerini alın.
Trafik Polisini veya Jandarmayı Çağırın: Başka bir araca çarpmadığınız, yani “tek taraflı” bir kaza yaptığınız için kendi aranızda kaza tespit tutanağı tutamazsınız. Mutlaka resmi kolluk kuvvetlerini (Trafik Polisi veya Jandarma) çağırarak resmi bir Kaza Tespit Tutanağı tutturmalısınız. Tutanakta kazanın yoldaki çukur/rögar vb. kusurdan kaynaklandığının açıkça belirtildiğinden emin olun.
Detaylı Fotoğraf ve Video Çekin: Aracınızın hasarını, yoldaki çukuru, uyarı levhasının olmadığını ve yolun genel durumunu gösteren geniş ve dar açılı fotoğraflar ile videolar çekin. Bu görseller mahkeme aşamasında en büyük deliliniz olacaktır.
Tanık Bilgilerini Alın: Olay anını gören çevredeki esnaf veya yayalar varsa, isim ve iletişim bilgilerini almanız sürece büyük katkı sağlar.
Belediyeye Karşı Tazminat Süreci Nasıl İşler?
İdareye (Belediyeye) karşı açılacak tazminat davaları, özel hukuktaki (örneğin iki vatandaş arasındaki) davalardan farklı ve daha sıkı şekil şartlarına tabidir. İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) kapsamında süreç şu şekilde ilerler:
1. İdareye Ön Başvuru Zorunluluğu (İYUK Madde 13)
Dava açmadan önce zararı ve zarara sebep olan idareyi (ilgili İlçe Belediyesi veya Büyükşehir Belediyesi) öğrendiğiniz tarihten itibaren 1 yıl ve her halükarda olay tarihinden itibaren 5 yıl içinde yazılı olarak ilgili idareye başvurarak zararınızın karşılanmasını talep etmelisiniz.
İdareye yaptığınız bu başvuruya idare 30 gün içinde cevap vermek zorundadır. İdare talebinizi reddederse veya 30 gün içinde hiçbir cevap vermezse (zımni ret), dava açma hakkınız doğar.
2. Tam Yargı Davası (Tazminat Davası) Açılması
İdarenin olumsuz cevabını (veya 30 günlük sürenin dolmasını) takiben, 60 gün içerisinde İdare Mahkemesinde Tam Yargı Davası açılması gerekmektedir. Bu süreler “hak düşürücü” süreler olup, kaçırılması durumunda tazminat hakkınız tamamen ortadan kalkar. Bu nedenle sürecin en başından itibaren uzman bir avukatla ilerlemek büyük önem taşır.
Hangi Zararları Talep Edebilirsiniz?
Açılacak tam yargı davasında, kazaya bağlı olarak doğan doğrudan ve dolaylı maddi zararlarınızı talep edebilirsiniz:
Araç Onarım Bedeli: Aracınızın tamiri için ödediğiniz güncel parça ve işçilik masrafları.
Araç Değer Kaybı: Aracınızın kaza geçmişi (Tramer) nedeniyle ikinci el piyasasında yaşayacağı değer düşüklüğü.
Çekici ve Kurtarıcı Masrafları: Aracın olay yerinden servise götürülmesi için yapılan harcamalar.
İkame Araç Bedeli / Ulaşım Masrafları: Aracınız serviste kaldığı süre boyunca araç kiraladıysanız veya ticari taksi kullandıysanız belgelendirilmiş masraflar.
(Eğer kazada yaralanma da meydana geldiyse, tedavi masrafları ve manevi tazminat talepleri de ayrıca değerlendirilir.)
Görevli ve Yetkili Mahkeme Neresidir?
Yol kusurlarından kaynaklanan hizmet kusuruna dayalı bu tür uyuşmazlıklarda görevli mahkeme İdare Mahkemeleridir. Yetkili mahkeme ise kural olarak zararı doğuran olayın (kazanın) meydana geldiği yerdeki idare mahkemesidir.
Sonuç ve Avukatın Önemi
Yoldaki bir çukur veya rögar kapağı yüzünden aracınızın hasar görmesi kader değildir; idarenin ihmalinin bir sonucudur. Ancak, idare hukukunda süreler çok katı, dilekçe ve başvuru prosedürleri ise oldukça teknik detaylar içerir. Yanlış kuruma başvuru yapılması veya sürelerin kaçırılması haklıyken haksız duruma düşmenize sebep olabilir.
Avukat Şule Çelik Hukuk Bürosu olarak, idarenin hizmet kusurundan kaynaklanan araç hasarlarının ve değer kayıplarının tespiti, idareye başvuru süreçlerinin yürütülmesi ve tam yargı davalarının takibi konusunda hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktayız. Aracınızda yoldan kaynaklı bir hasar meydana geldiyse, haklarınızı korumak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.